Medisch toerisme kan worden omschreven als het bezoeken van plaatsen en/of gebieden buiten het eigen woongebied ter bevordering van de mentale of fysieke gezondheid. Hoewel het verschijnsel tegenwoordig veel aandacht krijgt, is het in feite al eeuwen oud. Voor de ontwikkeling van medisch toerisme moeten plaatsen of gebieden beschikken over 'therapeutische eigenschappen'. Deze eigenschappen kunnen plaats- of streekgebonden zijn (geneeskrachtige bronnen of schone lucht) of specifiek voor medische doeleinden zijn geconstrueerd (medische klinieken). Uiteraard zijn mengvormen heel gebruikelijk (kuuroord, zeebadplaats).
Modern medisch toerisme
In de laatste decennia van de 20e eeuw kwamen andere vormen van medisch toerisme tot ontwikkeling. Aan de ene kant is er een groeiende groep mensen die over de nodige middelen beschikt om verre reizen te maken voor een medische behandeling al dan niet gekoppeld aan een vakantie. Vooral behandelingen op het gebied van de cosmetische chirurgie zijn populair. Een behandeling in het buitenland is vaak minder kostbaar en bovendien heeft men niet te maken met wachtlijsten. Aan de andere kant is er ook sprake van een stijging van het aantal mensen 'zonder papieren', die voor hun medische problemen een oplossing zoeken in landen met een hoog medisch verzorgingsniveau.
De eerste groep vormt een groeiende markt voor landen als Thailand en India. Er werden en worden met inzet van particulier kapitaal gespecialiseerde klinieken gebouwd met een hoog voorzieningenniveau, niet zelden in combinatie met luxe hotelfaciliteiten. Het Bumrungrad Hospital in Bangkok ontvangt jaarlijks 360.000 patiënten uit het buitenland. Dit aantal patiënten zorgt momenteel voor ongeveer 35% van de omzet van dit ziekenhuis. Inmiddels zijn ook in de bekende Thaise toeristencentra als Phuket en Chiangmai privé-klinieken geopend.
Particuliere ziekenhuizen in India streven er naar om in 2012 een kwart van hun inkomsten uit het medisch toerisme te halen. Belangrijke instellingen in dit land zijn Escorts, Apollo en Max Health.
Deze vormen van medisch toerisme kennen ook nadelige effecten. Er wordt medisch personeel onttrokken aan de zorg voor de locale bevolking en dat niet alleen in de bestemmingslanden voor medisch toerisme. Ontwikkelingslanden zien meer en meer hoogopgeleide locale artsen en specialisten vertrekken om beter betaalde banen in privé-klinieken elders te accepteren.
Ook op Curacao zijn er initiatieven om in bepaalde gebieden te profiteren van de groeimarkt van het medisch toerisme. Het caribische gebied is namelijk de perfecte lokatie om bij te komen van een operatie of behandeling.